Stadshart Top #35

Verslag van Buurteconomie Congres in de Beurs van Berlage

A. Inleiding

De HIER WIL IK doetank en de Stadshart Top organiseerden gezamenlijk een eendaags congres over de buurteconomie in de Nieuwmarkt- en Wallenbuurt. Het congres was gericht op ondernemers, bewoners, vastgoedbeheerders, vastgoedeigenaren en ook op mensen die op een andere manier bij deze buurten betrokken zijn.

B. Vraagstelling

Centraal stond de vraag hoe we favoriete ondernemers kunnen koesteren en nieuwe favoriete zaken naar de binnenstad kunnen trekken. Onderkend wordt zeker het feit dat marktwerking, criminaliteit en regelgeving dat tot een lastige opgave kunnen maken. De deelnemers uit diverse kring lieten zich door deze vraagstelling niet ontmoedigen maar juist extra motiveren. Het leidde tot een levendige dialoog met aansprekende resultaten.

C. Programma

Het programma omvatte naast enkele plenaire sessies een zestal deelsessies. Deze worden in een onderstaande paragraaf nader uiteengezet.

Plenaire sessie. Een panel bestaande uit Janny Alberts (NV Zeedijk), Geerte Kreijns (bewoner), Theodoor van Boven (ondernemer cum bewoner) en Erik Schmit (Gemeenteraadslid) deed de aftrap van het congres, dat geleid werd door dagvoorzitter Linda Vis. Naar voren kwam o.a. dat partijen gezamenlijk hun rol moeten pakken, niet alleen voor oplossingen naar de gemeente moeten kijken, open moeten staan voor elkaars wensen en grieven en niet zozeer moeten focussen op wat hen verdeelt, maar vooral op wat hen bindt.

In een lezing gaf Janny Alberts (NV Zeedijk) vervolgens aan dat het beheer van het vastgoed zich niet alleen moet richten op de hardware, maar evenzeer op de sociale aspecten, want de mensen maken de buurt. Daarbij zullen ze met elkaar rekening moeten houden en zich ook aan bepaalde regels houden. En de politiek kan hierbij een verbindende functie vervullen. Ook het belang van bewonersinitiatieven werd duidelijk benoemd. Er is hier gelukkig sprake van een zeer levendige maar ook levende buurt, waarin veel initiatieven worden ontplooid. Het is van belang om de synergie tussen al deze burgerinitiatieven te blijven bewaken. Maar ook het contact tussen bewoners en ondernemers kan versterkt worden. Ook vastgoedeigenaren en -beheerders spelen een cruciale rol in de buurt.

Een aantal quotes uit deze plenaire panel sessies en interacties met de zaal:

• Woningen geen hotelkamers
• Handhaven op huurrecht
• Meer wonen
• Compagnons zoeken in vastgoed; gebiedsgebonden
• Geld vs waarde
• Financieel rechercheren ook landelijk
• Wonen boven winkels / Wonen boven plint
• Handhaven door gemeente
• EUR 100 miljoen in vastgoed
• Balans
• Meer toeristenbelasting investeren in panden
• Ramen verspreiden over de stad
• Hoogstraat recherche-formule uitbreiden; financieel rechercheren als de Guardia di Finanza (Italië)
• Chinatown meer aandacht geven
• Economie verandert. Platform economie/internet. Hybride winkels. Halen omzet ook uit centrum. Patta bijvoorbeeld. Restaurants -> afleveren
• Ienimini buurtjes
• Van samen dingen doen in de buurt profiteert ook de economie in de buurt. Ook door de betere sfeer.
• Opstelling van het vastgoed; krijgen we ze ook mee?
• Lokaal -> inkopen door Gemeente (EUR 3 miljard)
  

D. De deelsessies

1. Eigendom en beheer

Vraag: Hoe kunnen we elkaar helpen met het buurtgericht beheren van bedrijfslocaties? Bijvoorbeeld beheer door NV Zeedijk en Stadsgoed NV van plinten van corporaties en van andere vastgoed bezitters (groot of klein)?

2. Koesteren van favorieten

Vraag: Bewoners spraken zich in onze enquête uit over hun 184 favoriete ondernemers. Hoe behouden we die? Ondernemers, bewoners en andere actievelingen gaan met elkaar in gesprek over hoe elkaar te versterken.

3. Case-study over een nieuw op te zetten onderneming

Vraag: Bewoners zeggen vaak een bakker te willen, maar daarvoor zijn flinke hobbels te nemen. Wat willen bewoners dan eigenlijk, en hoe zou dat wél kunnen werken? En is het eigenlijk wel reëel?

4. Naar een prettige, diverse buurteconomie

Vraag: Toeristen zijn hier in de buurt sowieso niet weg te denken. Op welke manieren kan de bezoekerseconomie samengaan met en ook bijdragen aan een prettige buurt?

5. Op de koffie bij …….

Vraag: Voor de kennismaking tussen ondernemers en bewoners is het idee ontstaan om een serie koffie-drink-dates te organiseren op de Zeedijk. Ook interessant voor andere straten? Hoe gaan we de deze tastbare actie aanpakken?

6. Uitdagingen bij het ondernemen in de binnenstad

Uit de praktijk: Een aantal favoriete ondernemers komt aan het woord om de sleutel tot hun succes in deze buurt te delen. Over samenwerken met de Gemeente, bewoners, regelgeving, toekomstvisie horeca Wallengebied en winkeldiversiteit.

E. Uitkomsten per deelsessie

Middagsessie

1. Eigendom & Beheer – acties & output

• Eigenaren Biz : landelijke regelgeving is te complex> lobby in Den Haag nu goed moment pre-formatie
• Financieel rechercheren: uitbreiden per branche of per straat • Niet-welwillende vastgoedeigenaren> hoe te benaderen:
• BIBOB uitbreiden naar vastgoedeigenaren
• Eigenaren Biz: niet beperken tot straat, maar grootschalig
• Meer sociale woningen toevoegen • Wonen boven winkels stimuleren
• Vergrijzing van de buurt: accepteren en beïnvloeden • Kijken naar Wenen en Utrecht (successen)
• Macht van onderop
• Schoonmaken/tegelen; bijvoorbeeld Warmoesstraat; ook voor veiligheid • Brancheringsplannen en- afspraken maken tussen corporaties onderling • Tijdelijk verbod op AirBnB (denk aan Barcelona). Als experiment.

2. Koesteren favorieten – acties & output

Wat maakt favoriet → favoriet?

• Sociale cohesie
• Buurt-overstijgend aanbod • Eigenheid
• Nostalgie
• Dorpsgevoel
• Dagelijkse boodschap • Specialisme
• Kwaliteit • Aandacht
• Behapbaar; Kleine Schaal
• Gebruik van groen, planten & sfeer

Hoe stimuleren we onze favorieten:

• Maak gebruik van kunst, meer galleries
• Publiciteit (tiktok andersom)
• De jeugd heeft de toekomst
• Atelierroutes
• Inzet markante persoonlijkheden en straatmanagers als promotors
• Koop lokaal

Remmen ongewenste ondernemers door:

• Betere samenwerking eigenaren
• Weg met online
• Ondermijningsaanpak uitbreiden
• Regels en naleving
• Afvalbeheersing, zoals‘ stroopwafel in de tas’

3. Een bakker – acties & output

• Buurtgericht interesse polsen naar wat voor soort bedrijf mensen willen, bijvoorbeeld via app groepen
• Doe-tank vanuit de sub-buurten opzetten om ideeën uit te werken
• “Jan-Eef”. Het succesverhaal van de Jan Evertsenstraat onderzoeken en kopiëren.
• Successen delen zoals bij Jan-Eef.
• Uitdaging: wat is reëel? Kan het überhaupt?
  

Avondsessie

4. Fijneeconomiemét toeristen – acties& output

• We Live Here campagne uitbouwen. Die is steengoed. Niet: Stay away, maar doorgaan met bezoekers bewust maken
• Fietsers-toeristen hebben meer instructie nodig over hoe in Amsterdam te handelen
• QR code stickers (of flyers) zoals in de 9-Straatjes; als reactie op tiktok-rijen op straat
• Guerilla-acties door bewoners.
• Ervaring met Sail: HET KAN WEL!
• Code of conducts, verplichten om te lezen voordat iemand naar Amsterdam komt
• Bewoners kunnen mensen meer aanspreken op gedrag. Maak melding of‘dreig’ ermee. Aanspreken, aanspreken. Maak direct contact.

5. Op dekoffiebij…–acties& output

• Zondag 7 december gaan wij (bewoners in de breedtste zin) om 14.00 uur op de koffie bij: Dutch Courage Cocktailbar op Zeedijk 12.
• De Café de Kroegtijger op Zeedijk mogelijk begin januari 2026? • Bijvoorbeeld maandelijks
• Poule van ondernemers. mogelijk via de BIZ- Zeedijk en breder • Eventueel nog andere straten
• Goede verhalen uit de oude doos gewenst (bijv. geschiedenis van het pand)

6. Hoe is ondernemen hier? – acties & output

• Opbrengst toeristenbelasting gebruiken om panden op te kopen voor‘op bewoners gerichte’, betaalbare ondernemingen
• Kleine initiatieven aan de grote proberen te koppelen
• Negatieve effecten van tiktok zaken terugdringen via de rechter
• Kruisbestuiving tussen commerciële ondernemingen en kunst-initiatieven
• Bevorderen van: duurzame economie via repairshops en geef-winkels
• Bewoners klant worden bij kleinere zaken + bij Waterlooplein markt

F. Slotbeschouwing

Na afloop van het congres overheerste in het algemeen een vrij positieve indruk van de sfeer, de opkomst, de participatie en de focus op de toekomst. Wel stelden sommigen de vraag naar het vervolg op dit congres: er zijn veel behartigenswaardige woorden gesproken, maar hoe worden deze naar de praktijk van alle dag door vertaald. En er zijn wel nieuwe onderlinge contacten gelegd, maar hoe worden deze bestendigd? Niet alle relevante partijen waren op het congres aanwezig, dus hoe betrekken we hen erbij? Een casus van NV Zeedijk is inspirerend, maar hoe krijgt hun voorbeeld en dat van Stadsgoed NV opvolging? En het is een leuk idee om de afstand tussen ondernemers en bewoners te verkleinen, maar hoe krijgt dat zijn beslag? Die laatste vraag kon diezelfde avond nog worden beantwoord, want op zondag 7 december heeft inmiddels de eerste sessie van ‘op de koffie bij’ plaatsgevonden bij Dutch Courage aan de Zeedijk 12, van 14.00 tot 16.00 uur. Voor het overige zal de stuurgroep zich nog gaan buigen over gewenste vervolgstappen. HIER WIL IK en de Stadshart Top zullen het vervolgtraject uitzetten om zodoende de spirit levend te houden.

G. Dankzegging

Het congres heeft mede kunnen plaatsvinden dankzij steun van NV Zeedijk, Stadsgoed NV, Het Amsterdamsche Fonds, de Gemeente Amsterdam en de Beurs van Berlage.

Referenties
www.hierwilik.nl
www.stadsharttop.nl